Học ngành sư phạm có được miễn học phí năm 2025 không?

Tổng quan về chính sách học phí ngành Sư phạm tại Việt Nam

Tại Việt Nam, câu hỏi về chi phí khi theo học ngành sư phạm là một mối quan tâm lớn đối với nhiều thí sinh và phụ huynh. Hiện tại, sinh viên theo học các ngành đào tạo giáo viên tại các cơ sở công lập được nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt.¹ Điều này có nghĩa là trên thực tế, sinh viên sư phạm không phải chi trả trực tiếp khoản học phí trong quá trình học tập.

Chính sách hỗ trợ này được quy định chi tiết và cụ thể bởi Nghị định 116/2020/NĐ-CP của Chính phủ.¹ Văn bản pháp lý này là cơ sở quan trọng nhất điều chỉnh các quy định về hỗ trợ tài chính cho sinh viên sư phạm. Trước đây, các quy định như Điều 77 Luật Giáo dục 1998 và Điều 89 Luật Giáo dục 2005 quy định sinh viên sư phạm được miễn học phí hoàn toàn.⁴ Tuy nhiên, Nghị định 116/2020/NĐ-CP đã đánh dấu một sự thay đổi đáng kể, chuyển từ cơ chế “miễn học phí” sang “hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt” đi kèm với một điều kiện ràng buộc quan trọng: cam kết công tác trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp.³

Sự chuyển dịch này không chỉ là một thay đổi về mặt thuật ngữ mà còn phản ánh một sự tiến hóa trong tư duy chính sách. Việc chuyển từ miễn học phí hoàn toàn sang hỗ trợ có điều kiện cho thấy khoản tài chính mà nhà nước cung cấp không còn là một khoản trợ cấp vô điều kiện mà là một khoản đầu tư chiến lược. Mục tiêu của chính sách này là đảm bảo một sự hoàn vốn bằng cách giữ chân các nhân sự có trình độ cao trong ngành giáo dục công lập. Điều này giúp nhà nước chủ động giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, thu hút nhân lực chất lượng cao vào ngành sư phạm và đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục nói chung.⁵ Việc áp dụng cơ chế hỗ trợ có điều kiện cũng tạo tiền đề cho những điều chỉnh chính sách trong tương lai, chẳng hạn như mô hình “tín dụng sư phạm”, nơi nghĩa vụ tài chính có thể được liên kết rõ ràng hơn với việc hoàn thành cam kết phục vụ ngành, chuyển từ một sự miễn trừ đơn thuần sang một hệ thống có trách nhiệm giải trình cao hơn.

Chi tiết chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt

Chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt cho sinh viên sư phạm theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP được quy định rõ ràng về đối tượng, mức hỗ trợ, thời gian và các điều kiện đi kèm.

Đối tượng và điều kiện được hỗ trợ

Chính sách này áp dụng cho sinh viên theo học các ngành đào tạo giáo viên ở trình độ đại học, cao đẳng theo hình thức đào tạo chính quy, liên thông chính quy.¹ Đặc biệt, sinh viên học văn bằng thứ 2 theo hình thức đào tạo chính quy ở trình độ đại học, cao đẳng các ngành đào tạo giáo viên cũng thuộc đối tượng được hỗ trợ, với điều kiện kết quả học lực văn bằng thứ nhất đạt loại giỏi.⁴

Một điều kiện quan trọng là chính sách này chỉ áp dụng cho sinh viên tại các cơ sở sư phạm công lập. Sinh viên theo học tại các trường tư thục hoặc các chương trình liên kết quốc tế sẽ không được hưởng chính sách này.⁵ Điều kiện tiên quyết để nhận hỗ trợ là sinh viên phải ký cam kết làm việc trong ngành sư phạm sau khi tốt nghiệp.³ Để được hỗ trợ, sinh viên cần chuẩn bị các thủ tục như đơn xin hỗ trợ học phí, giấy xác nhận nhập học, cam kết làm việc trong ngành sư phạm, và các giấy tờ liên quan chứng minh hoàn cảnh khó khăn (nếu có, dù chính sách này không chỉ dành cho đối tượng khó khăn).⁴ Để đảm bảo tính minh bạch, danh sách sinh viên được hưởng chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt phải được công khai trên trang thông tin điện tử của cơ sở đào tạo giáo viên và đồng thời gửi cơ quan giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu để thực hiện.¹

Mức hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt

Về học phí, sinh viên sư phạm được nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí bằng mức thu học phí của cơ sở đào tạo giáo viên nơi theo học.¹ Điều này có nghĩa là toàn bộ học phí được nhà nước chi trả, giúp sinh viên không phải lo lắng về khoản chi phí này. Ngoài ra, sinh viên sư phạm còn được nhà nước hỗ trợ một khoản tiền chi phí sinh hoạt là 3,63 triệu đồng/tháng trong thời gian học tập tại trường.¹ Khoản hỗ trợ sinh hoạt phí này nhằm giúp sinh viên trang trải các chi phí thiết yếu trong quá trình học tập.

Dưới đây là tổng hợp mức hỗ trợ theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP:

Thời gian và phương thức hỗ trợ

Thời gian hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt được xác định theo số tháng thực tế học tập tại trường theo quy định, nhưng không quá 10 tháng/năm học.¹ Trong trường hợp cơ sở đào tạo giáo viên tổ chức giảng dạy theo học chế tín chỉ, mức hỗ trợ có thể được quy đổi cho phù hợp. Tuy nhiên, tổng kinh phí hỗ trợ của cả khóa học theo học chế tín chỉ không được vượt quá mức hỗ trợ quy định cho khóa học theo năm học.¹

Về phương thức hỗ trợ, dựa trên chỉ tiêu được công bố từ các cơ sở đào tạo giáo viên, các bộ, ngành và địa phương sẽ thực hiện chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt cho sinh viên sư phạm bằng cách phân bổ dự toán ngân sách theo phân cấp ngân sách. Nếu một địa phương có nhu cầu cụ thể về nguồn lực giáo viên, họ có thể giao nhiệm vụ đào tạo giáo viên cho các cơ sở đào tạo trực thuộc hoặc đặt hàng đào tạo với các cơ sở đào tạo khác.⁶

Cam kết công tác và nghĩa vụ hoàn trả

Điều kiện tiên quyết để nhận hỗ trợ là sinh viên sư phạm phải cam kết công tác trong ngành giáo dục sau khi ra trường.³ Sinh viên phải cam kết công tác trong ngành giáo dục với thời gian tối thiểu gấp hai lần thời gian đào tạo.³ Một số nguồn cụ thể hóa rằng đối với trình độ đại học, thời gian cam kết có thể là 5 năm, trong khi trung cấp và cao đẳng là 2 năm.⁵

Nếu sinh viên không thực hiện đúng cam kết (ví dụ, không công tác trong ngành giáo dục trong thời hạn 2 năm kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp, hoặc không công tác đủ thời gian cam kết), họ sẽ phải hoàn trả toàn bộ số học phí và chi phí sinh hoạt đã được nhà nước hỗ trợ.³ Chi phí mà sinh viên cần bồi hoàn lại cho nhà nước (S) được tính bằng công thức: S = (F/T1) x (T1 – T2), trong đó F là khoản kinh phí nhà nước hỗ trợ sinh viên sư phạm, T1 là thời gian cần làm việc trong ngành giáo dục theo quy định (tháng), và T2 là thời gian đã làm việc trong ngành giáo dục (tháng).⁴

Việc quy định điều khoản cam kết và nghĩa vụ hoàn trả này cho thấy chính sách hỗ trợ tài chính đã được chuyển đổi thành một khoản đầu tư chiến lược vào nguồn nhân lực. Nhà nước không chỉ đơn thuần cung cấp tài chính mà còn sử dụng chính sách này như một công cụ để đảm bảo đáp ứng nhu cầu về giáo viên cho hệ thống giáo dục công lập. Mục tiêu chính là giảm thiểu tình trạng sinh viên tốt nghiệp sư phạm nhưng không công tác trong ngành, hoặc “chảy máu chất xám” sang các lĩnh vực khác có thu nhập cao hơn. Bằng cách ràng buộc tài chính với nghĩa vụ phục vụ, chính sách này giúp nhà nước chủ động định hình và duy trì lực lượng lao động giáo dục cần thiết, đảm bảo nguồn cung giáo viên ổn định và chất lượng cho các cấp học.

Dưới đây là tổng hợp quy định về thời gian cam kết và công thức hoàn trả:

Tác động của lộ trình tự chủ đại học đến chính sách học phí sư phạm

Bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chứng kiến một sự chuyển đổi lớn với việc đẩy mạnh lộ trình tự chủ tài chính cho các trường đại học công lập, bao gồm cả các trường đào tạo sư phạm. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2025, 24 cơ sở giáo dục đại học công lập sẽ thực hiện lộ trình nâng cao mức độ tự chủ tài chính, từ mức đảm bảo chi thường xuyên trở lên.¹⁰ Trong danh sách này có nhiều trường sư phạm lớn như Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm TP. HCM, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội, và Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao TP. HCM.¹⁰ Việc chuyển sang tự chủ tài chính đồng nghĩa với việc các trường sẽ phải tự cân đối thu chi, và học phí trở thành một nguồn thu quan trọng, dẫn đến xu hướng tăng học phí.¹⁰

Những thay đổi dự kiến về học phí khi các trường tự chủ (Khu vực phía nam)

Lộ trình tự chủ tài chính dự kiến sẽ dẫn đến sự thay đổi đáng kể về mức học phí tại các trường đại học công lập. Mức học phí dự kiến có thể tăng đáng kể. Ví dụ, tại một số trường, học phí chương trình đại trà có thể dao động từ 23,2 – 37,5 triệu đồng/năm (tổng 92,8 – 150 triệu đồng/khóa), và chương trình chất lượng cao từ 36 – 48 triệu đồng/năm (tổng 143,8 – 193,4 triệu đồng/khóa).¹¹

Đối với ngành sư phạm, mặc dù hiện tại sinh viên vẫn được hỗ trợ học phí theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP, nhưng chính sách này có thể được xem xét lại trong bối cảnh các trường chuyển sang tự chủ.¹⁰ Một số trường đã có lộ trình cụ thể để điều chỉnh học phí:

• Trường Đại học An Giang dự kiến tự chủ chi thường xuyên vào năm 2026. Trong năm đầu tự chủ (2026), trường chỉ thí điểm tăng học phí đối với 4 ngành đã được đánh giá kiểm định theo tiêu chuẩn AUN, trong khi các ngành sư phạm và các ngành ngoài sư phạm khác vẫn giữ mức học phí theo quy định. Từ năm học 2026-2027, trường sẽ tăng học phí đồng loạt đối với tất cả các ngành, trong đó các ngành ngoài sư phạm tăng 1,8 lần so với quy định, riêng các ngành sư phạm tăng 1,2 lần so với quy định. Từ năm học 2027-2028 trở về sau, mức tăng bình quân từ 15-20%/năm. Tuy nhiên, Hiệu trưởng trường này khẳng định sinh viên sư phạm sẽ không bị ảnh hưởng đáng kể từ việc tự chủ của nhà trường vì trường vẫn áp dụng mức tăng theo quy định và hưởng chế độ Nghị định 116.¹¹
• Trường Đại học Sư phạm TDTT TP.HCM cho biết sinh viên học sư phạm sẽ không bị tác động về chính sách tăng học phí do hưởng chế độ theo Nghị định 116. Tuy nhiên, 2 ngành mới ngoài sư phạm (huấn luyện thể thao và quản lý thể dục thể thao) sẽ có mức thu học phí phù hợp với mức độ tự chủ theo Nghị định 97.¹¹
• Trường Đại học Sài Gòn dự kiến tăng học phí khoảng 50% các ngành không đào tạo giáo viên. Học phí nhóm ngành đào tạo giáo viên vẫn áp dụng theo Nghị định 97/2023/NĐ-CP, dự kiến toàn khóa trên 73,7 triệu đồng (khoảng 18,4 triệu đồng/năm cho khóa học 4 năm), và các ngành đào tạo giáo viên vẫn được thực hiện chính sách hỗ trợ học phí, chi phí sinh hoạt theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP.¹¹
• Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh công bố mức phí dự kiến đối với học phần lý thuyết là 400.000 đồng/tín chỉ và 423.000 đồng/tín chỉ đối với học phần thực hành (tức là khoảng 14,1 – 16,4 triệu đồng/năm/sinh viên) cho năm học 2024-2025. Riêng các ngành sư phạm, sinh viên vẫn được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí sinh hoạt theo Nghị định 116.⁸

Thực trạng sinh viên sư phạm không hưởng chính sách hỗ trợ

Mặc dù có chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí, một thực trạng đáng chú ý là không phải tất cả sinh viên sư phạm đều đăng ký hưởng chính sách này.¹⁰ Ví dụ, tại Trường Đại học Sài Gòn, năm 2022 chỉ có 244/650 sinh viên trúng tuyển ngành sư phạm đăng ký hưởng chính sách hỗ trợ, chiếm khoảng 37,5%. Con số này tăng lên 600/950 sinh viên (tương đương 63,2%) vào năm 2023.¹⁰ Nguyên nhân của thực trạng này có thể xuất phát từ việc sinh viên không muốn bị ràng buộc bởi cam kết công tác sau khi ra trường, hoặc có ý định làm trái ngành, hoặc theo đuổi các cơ hội nghề nghiệp khác ngoài hệ thống giáo dục công lập.⁵

Sự chuyển đổi sang cơ chế tự chủ của các trường đại học tạo ra một sự căng thẳng đáng kể giữa nhu cầu tài chính của các trường và chính sách hỗ trợ hiện hành cho sinh viên sư phạm. Các trường tự chủ cần tăng nguồn thu, chủ yếu thông qua học phí, trong khi chính sách của nhà nước vẫn đang hỗ trợ toàn bộ học phí cho sinh viên sư phạm. Mặc dù một số trường đang cố gắng cân bằng bằng cách tăng học phí cho các ngành ngoài sư phạm, cách tiếp cận này có thể không bền vững nếu mức hỗ trợ của nhà nước không theo kịp chi phí giáo dục ngày càng tăng tại các cơ sở tự chủ. Hơn nữa, việc một bộ phận không nhỏ sinh viên sư phạm không đăng ký hưởng hỗ trợ cho thấy điều khoản cam kết đang trở thành một rào cản đáng kể, làm suy yếu hiệu quả của chính sách trong việc đảm bảo nguồn cung giáo viên. Tình hình này đặt ra áp lực lớn lên Bộ Giáo dục và Đào tạo, buộc phải xem xét lại chính sách hỗ trợ hiện hành, có thể là tăng đáng kể nguồn ngân sách cho hỗ trợ sư phạm hoặc tìm kiếm một mô hình tài chính hoàn toàn mới. Điều này dẫn đến sự thảo luận về các mô hình thay thế như “tín dụng sư phạm”, nhằm dung hòa nhu cầu tài chính của các trường đại học với mục tiêu thu hút và giữ chân giáo viên của nhà nước, bằng cách chuyển đổi cơ chế tài chính từ trợ cấp trực tiếp sang một khoản vay có điều kiện.

Những thay đổi chính sách quan trọng từ năm học 2025-2026

Bối cảnh chính sách học phí ngành sư phạm tại Việt Nam đang đứng trước những thay đổi quan trọng, đặc biệt từ năm học 2025-2026, với sự ra đời của Nghị định 60/2025/NĐ-CP và đề xuất về mô hình “tín dụng sư phạm”.

Nghị định 60/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 116/2020/NĐ-CP

Chính phủ đã ban hành Nghị định 60/2025/NĐ-CP vào ngày 03/3/2025, sửa đổi và bổ sung một số quy định quan trọng của Nghị định 116/2020/NĐ-CP về chính sách hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt đối với sinh viên sư phạm.⁶ Nghị định 60/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 20/4/2025 và sẽ được áp dụng bắt đầu từ năm học 2025-2026, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong chính sách đào tạo giáo viên.⁶

Những thay đổi chính được quy định trong Nghị định 60/2025/NĐ-CP bao gồm:

• Xác định nhu cầu đào tạo giáo viên: Trước ngày 15/6 hàng năm, các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải gửi nhu cầu đào tạo giáo viên địa phương của mình (theo cấp học, khối lớp, chuyên ngành, và môn học) cho Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thông tin này cũng phải được công khai rộng rãi thông qua các phương tiện thông tin đại chúng.⁶
• Xác định chỉ tiêu tuyển sinh: Dựa trên nhu cầu tuyển dụng giáo viên của địa phương và điều kiện đảm bảo chất lượng, năng lực đào tạo của các cơ sở đào tạo giáo viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xác định và công bố chỉ tiêu tuyển sinh cho năm học tiếp theo đến các cơ sở đào tạo này trước ngày 30/6 hàng năm.⁶
• Công khai chỉ tiêu: Các cơ sở đào tạo giáo viên có trách nhiệm công khai rộng rãi các chỉ tiêu tuyển sinh này trên cổng thông tin điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo và trên website của chính trường trước ngày 05/7 hàng năm.⁶
• Phương thức hỗ trợ: Các bộ, ngành và địa phương sẽ thực hiện chính sách hỗ trợ bằng cách phân bổ dự toán ngân sách theo phân cấp ngân sách. Nếu một địa phương có nhu cầu cụ thể về nguồn lực giáo viên, họ có thể giao nhiệm vụ đào tạo giáo viên cho các cơ sở đào tạo trực thuộc hoặc đặt hàng đào tạo với các cơ sở đào tạo khác. Đơn giá cho việc giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng đào tạo này sẽ được xác định theo các quy định tại Điều 4 của Nghị định 116/2020/NĐ-CP.⁶

Đề xuất về “tín dụng sư phạm” thay thế miễn học phí

Song song với các sửa đổi pháp lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nghiên cứu một phương án thay thế chính sách miễn hoàn toàn học phí hiện nay, đó là cấp “tín dụng sư phạm”.¹⁰ Theo mô hình này, sinh viên sẽ vay tiền từ nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng để đóng học phí và chi trả chi phí sinh hoạt. Khoản vay này có thể được xóa nợ hoặc giảm nếu sinh viên thực hiện đúng cam kết công tác trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp.¹⁰

Phân tích ưu nhược điểm của tín dụng sư phạm:

• Ưu điểm: Mô hình tín dụng sư phạm có tiềm năng giảm gánh nặng ngân sách nhà nước bằng cách chuyển từ việc chi trả trực tiếp sang một mô hình vay có điều kiện. Điều này cũng khuyến khích sinh viên nghiêm túc hơn với cam kết làm việc trong ngành giáo dục, vì nếu không thực hiện, họ sẽ phải đối mặt với nghĩa vụ hoàn trả khoản vay, từ đó giảm tình trạng sinh viên làm trái ngành sau tốt nghiệp. Hơn nữa, mô hình này phù hợp với cơ chế tự chủ của các trường đại học, cho phép các trường linh hoạt hơn trong việc định mức học phí trong khi vẫn đảm bảo sinh viên sư phạm có nguồn tài chính để theo học.
• Nhược điểm: Áp lực về khoản nợ tiềm ẩn có thể khiến sinh viên, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn, ngần ngại khi lựa chọn theo học ngành sư phạm. Nếu sinh viên không tìm được việc làm trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp hoặc không muốn làm việc, họ sẽ phải đối mặt với một khoản nợ lớn, gây áp lực tài chính đáng kể. Mô hình này cũng yêu cầu một hệ thống quản lý tín dụng phức tạp để theo dõi việc giải ngân, hoàn trả, và xóa nợ, cũng như giám sát việc thực hiện cam kết công tác. Cuối cùng, việc không còn chính sách miễn học phí hoàn toàn có thể làm giảm sức hấp dẫn của ngành sư phạm đối với một số thí sinh.

Sự chuyển dịch hướng tới Nghị định 60/2025/NĐ-CP và đề xuất “tín dụng sư phạm” cho thấy một bước đi chiến lược quan trọng của chính phủ nhằm xây dựng một hệ thống đào tạo giáo viên hiệu quả, có trách nhiệm giải trình và bền vững về tài chính hơn. Nghị định 60/2025/NĐ-CP rõ ràng liên kết chỉ tiêu đào tạo giáo viên với nhu cầu thực tế của từng địa phương, đây là một sự thay đổi đáng kể từ mô hình đào tạo dựa trên nguồn cung đơn thuần. Đồng thời, việc thảo luận về “tín dụng sư phạm” cho thấy một sự dịch chuyển từ trợ cấp trực tiếp, vô điều kiện sang một hệ thống cho vay có điều kiện. Khi kết hợp, hai hướng đi chính sách này phản ánh nỗ lực của nhà nước trong việc tối ưu hóa khoản đầu tư vào đào tạo giáo viên. Bằng cách điều chỉnh việc đào tạo theo nhu cầu cụ thể của từng địa phương, chính phủ hướng tới việc giảm thiểu sự mất cân đối giữa cung và cầu giáo viên (ví dụ: thừa ở một số môn/khu vực, thiếu ở những nơi khác). Việc chuyển một phần trách nhiệm tài chính (dù có điều kiện) sang sinh viên thông qua hệ thống tín dụng cũng nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình trong việc thực hiện cam kết phục vụ sau tốt nghiệp, từ đó giảm thiểu tình trạng sinh viên tốt nghiệp làm việc ngoài ngành giáo dục. Sự tương tác phức tạp của những thay đổi chính sách này nhằm tạo ra một hệ thống hiệu quả hơn trong việc đào tạo và bố trí giáo viên có trình độ, đồng thời giải quyết các áp lực tài chính đối với các trường đại học tự chủ. Thành công của quá trình chuyển đổi này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc thiết kế chi tiết hệ thống “tín dụng sư phạm” và mức độ hấp dẫn của nó đối với các thế hệ sinh viên tương lai.

Các loại học bổng và hỗ trợ khác dành cho sinh viên sư phạm

Ngoài chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP, sinh viên sư phạm tại Việt Nam còn có cơ hội tiếp cận nhiều loại học bổng và hỗ trợ tài chính khác, góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích học tập.

Học bổng khuyến khích học tập

Đây là loại học bổng phổ biến nhất, dành cho sinh viên có thành tích học tập và rèn luyện xuất sắc. Các quy định về học bổng khuyến khích học tập được chi tiết trong Nghị định 84/2020/NĐ-CP, văn bản quy định về học bổng khuyến khích học tập, học bổng chính sách và miễn, giảm giá vé dịch vụ công cộng cho học sinh, sinh viên.¹²

Đối tượng được xét cấp học bổng khuyến khích học tập là sinh viên có kết quả học tập và rèn luyện cùng đạt loại Khá trở lên, và không bị kỷ luật từ mức Khiển trách trở lên trong học kỳ xét cấp học bổng.¹² Các trường thường xếp hạng sinh viên từ cao xuống thấp cho đến hết hạn mức học bổng được phân bổ cho khoa đào tạo.¹² Quy trình xét cấp học bổng khuyến khích học tập thường do nhà trường chủ động. Vào cuối mỗi học kỳ, trường sẽ phân bổ tổng mức học bổng được chi theo quy định của nhà nước và gửi danh sách những sinh viên đủ điều kiện xét cho các khoa đào tạo. Sinh viên không cần làm thủ tục gì ngoài việc duy trì kết quả học tập và rèn luyện tốt, và ký vào danh sách nhận học bổng nếu được duyệt cấp.¹²

Các học bổng ngoài ngân sách và từ các tổ chức

Nhiều trường sư phạm còn có các chương trình học bổng đa dạng được tài trợ bởi các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm hoặc cựu sinh viên, bổ sung đáng kể vào nguồn hỗ trợ tài chính cho sinh viên.¹² Các học bổng này thường có các tiêu chí xét tuyển riêng biệt, có thể dựa trên thành tích học tập xuất sắc, hoàn cảnh gia đình khó khăn, hoặc các kỹ năng đặc biệt (ví dụ: ngoại ngữ).¹²

Một số ví dụ điển hình về các học bổng này bao gồm:

• Học bổng từ Quỹ đồng hành với học sinh, sinh viên vùng khó khăn: Được thành lập bởi các trường như Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, quỹ này nhận tài trợ, hỗ trợ, ủng hộ từ các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và cựu người học trên cả nước để hỗ trợ sinh viên.¹²
• Học bổng Vallet: Đây là một học bổng uy tín được tài trợ bởi Tổ chức Khoa học & Giáo dục Gặp gỡ Việt Nam cùng Giáo sư Odon Vallet. Nhiều sinh viên của các trường sư phạm, như Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, đã được nhận học bổng này, với mức hỗ trợ đáng kể (ví dụ: 28 triệu đồng/suất vào năm 2023).¹³
• Học bổng AMA: Học bổng này dành riêng cho sinh viên các trường Sư phạm, với giá trị 400 USD/người/năm và được trao trong suốt 4 năm học, yêu cầu sinh viên duy trì kết quả học tập từ loại Khá trở lên.¹³
• Học bổng Never Give Up: Chương trình học bổng Phát triển nhân tài này được thành lập năm 2023, nhằm bồi dưỡng và khích lệ các sinh viên có thành tích xuất sắc trong học tập. Chương trình có các mức học bổng cao như Diamond (100 triệu đồng/năm), Platinum (50 triệu đồng/năm), và Gold (30 triệu đồng/năm). Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng là một trong số các trường được chọn để trao học bổng này.¹³
• Học bổng Keidanren: Dành cho những sinh viên biết tiếng Nhật và có nguyện vọng làm việc cho các công ty Nhật Bản, với mức 7 triệu đồng/suất.¹³
• Học bổng Hessen: Một chương trình học bổng của Bộ Khoa học và Nghệ thuật bang Hessen (Cộng hòa Liên bang Đức), đã duy trì liên tục hơn 20 năm, nhằm khuyến khích sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống và hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập. Mỗi suất trị giá 216 Euro.¹³
• Học bổng Đồng Hành: Dành cho sinh viên năm 1 và năm 2 đang theo học tại Việt Nam, có hoàn cảnh gia đình khó khăn và biết phấn đấu vươn lên trong học tập.¹³

Sự tồn tại của một hệ sinh thái học bổng đa dạng và phong phú, ngoài nguồn hỗ trợ từ nhà nước, cho thấy giá trị của nghề giáo và tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng các thế hệ nhà giáo tương lai được công nhận rộng rãi không chỉ bởi chính phủ mà còn bởi toàn xã hội, bao gồm các tổ chức từ thiện, các tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp tư nhân. Đối với các thí sinh tiềm năng, điều này có nghĩa là ngay cả khi chính sách học phí chính của nhà nước có những thay đổi (ví dụ, chuyển sang hệ thống tín dụng), vẫn có nhiều con đường khác để tìm kiếm hỗ trợ tài chính, đặc biệt là đối với những người có thành tích học tập xuất sắc hoặc có hoàn cảnh đặc biệt. Sự đa dạng này không chỉ làm tăng khả năng tài chính để theo đuổi ngành sư phạm mà còn mang lại động lực và sự công nhận bổ sung cho những người có nguyện vọng trở thành giáo viên.

Khuyến nghị và lời khuyên cho người học

Chính sách học phí ngành sư phạm đang có những thay đổi và phát triển, việc đưa ra quyết định lựa chọn ngành nghề và trường học đòi đòi sự cân nhắc kỹ lưỡng và một cách tiếp cận chủ động từ phía người học.

Những điều cần lưu ý khi đăng ký hưởng chính sách

• Hiểu rõ cam kết pháp lý: Sinh viên cần đọc kỹ, hiểu rõ và cân nhắc cẩn thận các điều khoản trong cam kết làm việc trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp. Điều này bao gồm thời gian cam kết (tối thiểu gấp hai lần thời gian đào tạo) và nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ kinh phí hỗ trợ nếu không thực hiện đúng cam kết.³ Đây là yếu tố quan trọng nhất cần cân nhắc trước khi quyết định hưởng chính sách.
• Xác định rõ định hướng nghề nghiệp: Chỉ nên đăng ký hưởng hỗ trợ nếu thực sự có nguyện vọng và định hướng làm việc lâu dài trong ngành giáo dục công lập. Nếu có ý định làm trái ngành hoặc làm việc cho trường tư thục/quốc tế, việc hưởng hỗ trợ có thể gây áp lực tài chính lớn sau này do nghĩa vụ hoàn trả.⁵
• Kiểm tra thông tin từ trường và Bộ GD&ĐT: Luôn cập nhật thông tin chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí trực tiếp từ cơ sở đào tạo giáo viên mà bạn quan tâm và từ các kênh thông tin chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là các quy định mới nhất từ năm học 2025-2026 (Nghị định 60/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 20/4/2025).⁶
• Chỉ áp dụng cho trường công lập: Lưu ý rằng chính sách hỗ trợ theo Nghị định 116 chỉ áp dụng cho sinh viên theo học các ngành sư phạm tại các cơ sở đào tạo giáo viên công lập. Sinh viên học tại trường tư thục sẽ không được hưởng chính sách này.⁵

Lời khuyên cho việc lựa chọn ngành và trường sư phạm

• Nghiên cứu kỹ nhu cầu địa phương: Với việc Nghị định 60/2025/NĐ-CP liên kết chỉ tiêu tuyển sinh với nhu cầu giáo viên của từng địa phương, thí sinh nên chủ động tìm hiểu nhu cầu nhân lực giáo viên ở khu vực mình mong muốn làm việc sau này (theo cấp học, môn học) để tăng cơ hội tìm được việc làm đúng chuyên ngành và thực hiện cam kết.⁶
• Cân nhắc lộ trình tự chủ của trường: Mặc dù sinh viên sư phạm hiện tại vẫn được hỗ trợ học phí, nhưng việc các trường chuyển sang tự chủ có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các khoản phí khác (ngoài học phí), chất lượng cơ sở vật chất, và môi trường học tập. Thí sinh nên tìm hiểu kỹ lộ trình tự chủ của trường mình quan tâm.¹⁰
• Tìm hiểu các học bổng bổ sung: Sinh viên có thành tích học tập tốt hoặc hoàn cảnh khó khăn nên chủ động tìm hiểu và nộp hồ sơ xin các loại học bổng khuyến khích học tập và học bổng ngoài ngân sách từ các tổ chức, doanh nghiệp. Những học bổng này có thể giảm bớt gánh nặng tài chính và là nguồn động lực quan trọng.¹²
• Đánh giá toàn diện chất lượng đào tạo: Không chỉ dựa vào chính sách hỗ trợ tài chính, mà còn cần xem xét kỹ lưỡng chất lượng đào tạo, chương trình học, đội ngũ giảng viên, cơ hội thực tập, và triển vọng việc làm sau khi tốt nghiệp của từng trường để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất với năng lực và nguyện vọng cá nhân.

Bối cảnh chính sách đang thay đổi đòi hỏi một cách tiếp cận chủ động, có thông tin và chiến lược từ phía các thí sinh có nguyện vọng theo học ngành sư phạm. Những giả định trước đây về “miễn học phí” có thể không còn hoàn toàn đúng trong tương lai gần. Sinh viên cần hiểu rõ ý nghĩa của điều khoản cam kết và sự dịch chuyển hướng tới các chỉ tiêu đào tạo dựa trên nhu cầu thực tế. Sự sẵn có của nhiều loại học bổng đa dạng mang lại các lựa chọn tài chính bổ sung, nhưng đòi hỏi sự tìm kiếm và nỗ lực từ phía người học. Quyết định theo học ngành sư phạm ngày càng trở nên phức tạp hơn, không chỉ là một phép tính tài chính đơn thuần. Nó đòi hỏi một sự đánh giá toàn diện về nguyện vọng nghề nghiệp cá nhân, các nghĩa vụ pháp lý, và bối cảnh giáo dục đang phát triển. Các thí sinh cần thực hiện thẩm định kỹ lưỡng, chủ động tìm kiếm thông tin cập nhật từ các nguồn chính thức và từ các cơ sở giáo dục, đồng thời đánh giá cẩn trọng những tác động dài hạn từ các lựa chọn của mình, thay vì chỉ dựa vào lợi ích tài chính trước mắt. Điều này sẽ giúp họ đưa ra những quyết định sáng suốt và phù hợp nhất.

Tài liệu tham khảo

1. Thư viện Pháp luật. (2025). Nghị định 116 về hỗ trợ học phí cho sinh viên sư phạm. //thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/61388/nghi-dinh-116-ve-ho-tro-hoc-phi-cho-sinh-vien-su-pham
2. HSAVNU. (2025). Tuyển sinh đại học 2025: Những ngành học, khối trường miễn giảm học phí. //hsavnu.edu.vn/hoi-dap/tuyen-sinh-dai-hoc-2025-nhung-nganh-hoc-khoi-truong-mien-giam-hoc-phi
3. Báo Chính phủ. (2025). Thông tin những ngành học ĐH được miễn, giảm học phí, học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí cao. //baochinhphu.vn/thong-tin-nhung-nganh-hoc-dh-duoc-mien-giam-hoc-phi-hoc-bong-va-ho-tro-sinh-hoat-phi-cao-102240221105432502.htm
4. JobsGO. (2025). Ngành Sư Phạm Có Được Miễn Học Phí Không? Quy Định Mới Nhất 2025. //jobsgo.vn/blog/nganh-su-pham-co-duoc-mien-hoc-phi-khong/
5. VinaTrain. (2025). Học Sư Phạm MẦM NON Có Được Miễn Học Phí Không [Update 2025]. //vinatrain.edu.vn/hoc-su-pham-mam-non-co-duoc-mien-hoc-phi-khong/
6. Thư viện Pháp luật. (2025). Đã có Nghị định 60/2025 sửa đổi chính sách hỗ trợ tiền đóng học phí đối với sinh viên sư phạm. //thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/chinh-sach-moi/80364/da-co-nghi-dinh-60-2025-nd-cp-sua-doi-chinh-sach-ho-tro-tien-dong-hoc-phi-doi-voi-sinh-vien-su-pham
7. Thư viện Pháp luật. (2025). Ngành sư phạm có được miễn học phí không 2025? //thuvienphapluat.vn/hoi-dap-phap-luat/83A425E-hd-nganh-su-pham-co-duoc-mien-hoc-phi-khong-2025.html
8. Báo Quảng Nam. (2025). Học phí Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 – 2026. //baoquangnam.vn/hoc-phi-dai-hoc-su-pham-thanh-pho-ho-chi-minh-nam-2025-2026-3153608.html
9. Nhân Sự. (2025). Năm 2025, ngành sư phạm có được miễn học phí? //nhansu.vn/phap-luat-viet-nam/phap-ly-thuong-nhat/nam-2025-nganh-su-pham-co-duoc-mien-hoc-phi-10861.html
10. Hướng nghiệp HocMai. (2025). Tuyển sinh 2025: Học phí ngành sư phạm thay đổi ra sao khi các trường chuyển sang tự chủ? //huongnghiep.hocmai.vn/tuyen-sinh-2025-hoc-phi-nganh-su-pham-thay-doi-ra-sao-khi-cac-truong-chuyen-sang-tu-chu
11. Báo Thanh Niên. (2025). Học phí ngành sư phạm có thay đổi khi trường chuyển sang tự chủ? //thanhnien.vn/hoc-phi-nganh-su-pham-co-thay-doi-khi-truong-chuyen-sang-tu-chu-185250507190856887.htm
12. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. (2025). Các chương trình học bổng, hỗ trợ chi phí học tập cho sinh viên. //tuyensinh.hnue.edu.vn/thong-bao/488
13. Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng. (2025). Tổng hợp những học bổng hấp dẫn dành cho sinh viên UED. //ued.udn.vn/hoat-dong-khoa-hoc/tong-hop-nhung-hoc-bong-hap-dan-danh-cho-sinh-vien-ued-1280.html

Ghi chú: Tất cả các nguồn tài liệu được truy cập vào ngày 8 tháng 6 năm 2025.